محمد حسن سمسار
179
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى )
فصل هفتم علل ترقى سيراف نكته مشترك در نوشته كليه جغرافيانويسان ، اين است كه سيراف از نظر هوا يكى از گرمترين نقاط ساحل خليج فارس بوده تا جائى كه مقدسى آن را « دروازه جهنم » ناميده است . در اطراف سيراف هيچگونه محصول كشاورزى به عمل نميآمد بنابراين دامدارى نيز وجود نداشت . قناتها و چاههاى كنده شده در سنگ نيز نميتوانست به تنهائى آب آشاميدنى شهر پرجمعيت سيراف را تأمين كند « 259 » . بناچار آب آشاميدنى و ديگر احتياجات مردم چون غلات ، ميوه ، سبزى ، لبنيات ، و ديگر مواد غذائى را بايستى از خارج شهر سيراف وارد كنند . اين گونه مواد غذائى و آب آشاميدنى مردم سيراف را از ناحيه جم ، كه
--> ( 259 ) - شادروان امام شوشترى جمعيت سيراف را سيصد هزار نفر دانستهاند - نگارنده به منبع و مأخذ اين عدد شگفتانگيز دست نيافت - ج - 2 كتاب سمينار خليج فارس ص 46 . آگاهى ما درباره جمعيت شهرهاى ايران در گذشته بسيار ناچيز است كتابهاى جغرافيائى موجود از اين نظر به كلى خالى است . گاهى جسته و گريخته ميتوان جمعيت تقريبى پارهاى از شهرهاى ايران را در اينگونه كتابها ديد . ناصر خسرو جمعيت شهر ارجان در فارس را بسال 443 هجرى نزديك بچهل هزار نفر نوشته است سفرنامه ناصر خسرو . ص 121 .